Стресстэй үедээ дуртай дуугаа сонсоод тайвширдаг хүн олон байдаг тул дуу, хөгжим стрессийг бууруулдаг гэсэн ойлголт түгээмэл. Гэвч энэ талаар хийгдсэн судалгаануудыг авч үзвэл энэ нөлөө хүн бүрт, бүх нөхцөлд адилхан илэрдэггүй байна.

Стресс нь зөвхөн сэтгэл санааны асуудал биш бөгөөд тархи, мэдрэлийн тогтолцоо, дааврын системийг хамарсан физиологийн урвал юм. Иймээс стрессийг зүрхний цохилт, цусны даралт, кортизол зэрэг биомаркераар хэмждэг. Судалгаануудын үр дүнгээр хөгжим сонсох нь хүмүүсийн субъектив стрессийн мэдрэмжийг бууруулахад тусалж болох бөгөөд зарим тохиолдолд кортизолын түвшин ч багасах хандлага ажиглагдсан байна.

Хөгжим тайвшруулах нөлөө үзүүлдэг байж болох хэд хэдэн шалтгаан бий. Тухайлбал, анхаарлыг стресс үүсгэгчээс сарниулах, сэтгэл хөдлөлийг зохицуулах, таатай дурсамж болон аюулгүй байдлын мэдрэмж төрүүлэх зэрэг нөлөө үзүүлж болно. Гэвч бүх хөгжим тайвшруулдаггүй. Өндөр хэмнэлтэй, эрч хүчтэй хөгжим нь зарим үед хүнийг илүү сэргээж, догдлуулж болох бөгөөд энэ нь нөхцөл байдлаас шалтгаалан ашиг тустай ч байж болно.

Тиймээс “хөгжим стрессийг бууруулдаг” гэж ерөнхийд нь дүгнэхээс илүүтэйгээр хөгжим нь тодорхой нөхцөлд стресс, түгшүүрийн мэдрэмжийг зохицуулахад тусалж болох бөгөөд энэ нөлөө нь тухайн хүний сонголт, туршлага, хөгжмийн төрөл, сонсох зорилго болон стрессийн нөхцөлөөс ихээхэн хамаардаг байна.

Ашигласан эх сурвалж:

Adiasto, K., Beckers, D. G. J., van Hooff, M. L. M., Roelofs, K., & Geurts, S. A. E. (2022). Music listening and stress recovery in healthy individuals: A systematic review with meta-analysis of experimental studies. PLOS ONE, 17(6), e0270031. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0270031

Wang, Y.-R., Hung, Y.-Y., & Lu, S.-F. (2024). Effect of music-based interventions on anxiety and stress-related vital signs in patients undergoing cardiac catheterization: A systematic review and meta-analysis. Complementary Therapies in Medicine, 85, 103078. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2024.103078

Linnemann, A., Ditzen, B., Strahler, J., Doerr, J. M., & Nater, U. M. (2015). Music listening as a means of stress reduction in daily life. Psychoneuroendocrinology, 60, 82–90. https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2015.06.008

de Witte, M., Spruit, A., Hooren, S. van, Moonen, X., & Stams, G.-J. (2020). Effects of music interventions on stress-related outcomes: A systematic review and two meta-analyses. Health Psychology Review, 14(2), 294–324. https://doi.org/10.1080/17437199.2019.1627897

Gurgel dos Santos, K. V., et al. (2024). Music to relieve pain and anxiety in cardiac catheterization: A systematic review and meta-analysis. Heliyon, 10(13), e33815. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e33815